Back to basics: Wat is ‘ADR?’

De eerste ‘klassieke’ weg naar een oplossing van een geschil bestaat uiteraard in een directe onderhandelingen met de wederpartij om na te gaan of het dispuut minnelijk kan geregeld worden.

Wanneer de onderhandeling lukt wordt hierover vaak een dading afgesloten. Een contract van dading is een overeenkomst waarin partijen door het doen van wederzijdse toegevingen een definitief einde maken aan hun geschil.

Bemiddeling is een strikt vertrouwelijk en gestructureerd proces, waarin partijen samen op zoek gaan samen op zoek naar de oplossing van hun geschil onder leiding van een erkende bemiddelaar die optreedt als een neutrale en creatieve conflict manager.

Hoewel bemiddeling in bepaalde situaties kan worden voorgesteld of aangemoedigd, blijft zij in beginsel vrijwillig. Wat tijdens de bemiddeling wordt besproken, kan nadien niet als bewijs worden gebruikt in een gerechtelijke, arbitrale of administratieve procedure.

Als de bemiddeling lukt resulteert dit in een bemiddelingsakkoord dat door erkend bemiddelaar mee wordt ondertekend. Indien achteraf nodig kan dit akkoord via de rechtbank snel worden bekrachtigd (‘gehomologeerd’), waardoor het dezelfde waarde krijgt als een vonnis.

Bij een bindende derdenbeslissing spreken twee of meer partijen af dat zij een objectieve, onafhankelijke expert inschakelen om een technische knoop door te hakken (Is er een inbreuk op software? Wat is de waarde van een aandelenparticipatie?).

Het oordeel van de derde-expert is bindend. Dit betekent dat beide partijen er zich in principe toe verbinden om de uitspraak van de deskundige op te volgen.

Arbitrage is de meest formele vorm van ADR. Anders dan onderhandeling of bemiddeling gaat het om een vorm geschillenbeslechting. De aangestelde arbiters treden op als rechters en nemen een bindende beslissing.

De voordelen van Arbitrage zijn het vertrouwelijk karakter ervan en mogelijkheid om vakspecialisten m.b.t. het geschil aan te stellen als arbiter. Als nadelen moeten de kostprijs worden vermeld en de afwezigheid van een beroepsprocedure.

De rol van de gewone rechtbanken bij het oplossen van geschillen blijft cruciaal. De specialiteit van de rechter bestaat er namelijk in om bij vonnis geschillen te beslechten binnen de contouren van de wet. Wanneer er via de ADR-methodes geen oplossing kan worden gevonden, is het dan ook evident om beroep te (blijven) doen op de rechtbanken.

Bovendien vraagt de oplossing van sommige disputen van meet af aan een doortastende rechterlijke ingreep om de onrechtmatige handelingen van een tegenpartij meteen kordaat af te blokken.

De ADR-methodes zijn een interessant onderdeel van het palet om geschillen op te lossen. T.o.v. de geschillenbeslechting via de rechtbank hebben zij het voordeel dat zij partijen meer vrijheid bieden bij de eigen oplossing van hun betwisting.

In elke casus zal u samen met uw raadsman moeten nagaan welke methodiek er aangewezen is. Vaak zullen er meerdere methodes de revue passeren. Bij VGA Law & ADR beschikken we over ervaren conflict managers. Zo is Hans Van Gompel erkend bemiddelaar. Hij wordt ook regelmatig aangesteld als arbiter.

Heeft u vragen bij de strategische aanpak van een geschil? Neem gerust contact om met Hans of één van zijn collega’s.